Azja to największy kontynent na Ziemi. Mieszkają tu miliardy ludzi, a obok siebie występują mroźne góry, zimne pustynie, tropikalne lasy i tysiące wysp. Poznaj ciekawostki o Azji, które pokazują, jak różnorodny jest ten niezwykły zakątek świata.
Rekordy Azji
Azja zajmuje około 30% powierzchni lądowej świata. Wraz z Europą tworzy Eurazję, ale pod względem przyrody, historii i kultury jest bardzo różnorodnym kontynentem. Sprawdź, gdzie znajdują się azjatyckie rekordy:
| Kategoria | Rekord | Miejsce lub nazwa |
|---|---|---|
| Najwyższa góra | 8 849 m n.p.m. | Mount Everest w Himalajach |
| Najgłębsze jezioro | około 1 637 m głębokości | Jezioro Bajkał w Rosji |
| Największa pustynia | zimna pustynia | Gobi w Mongolii i Chinach |
| Najmniejsze państwo | około 298 km² powierzchni lądowej | Malediwy na Oceanie Indyjskim |
Na pustyni Gobi zimą może padać śnieg, a temperatura spada bardzo nisko. To dobry przykład na to, że pustynia nie zawsze oznacza miejsce gorące i piaszczyste. Z kolei w południowo-wschodniej Azji znajdują się wilgotne lasy tropikalne, w których przez cały rok jest ciepło.
Azja jest także kontynentem wielu wysp. Borneo to największa wyspa Azji. Jej terytorium należy do Malezji, Brunei i Indonezji. Najdłuższą rzeką kontynentu jest Jangcy, płynąca przez Chiny. Ma około 6 357 km długości.
Niezwykłe zwierzęta Azji
Różne krajobrazy oznaczają różne domy dla zwierząt. W Azji żyją zarówno mieszkańcy wysokich gór, jak i tropikalnych dżungli. Oto kilka ciekawostek:
- Panda wielka należy do rodziny niedźwiedzi, ale nie zapada w sen zimowy. Większość czasu spędza na jedzeniu bambusa.
- Tygrys bengalski jest jednym z najbardziej znanych azjatyckich drapieżników. Tygrysy nie żyją naturalnie w Afryce, lecz przede wszystkim w Azji.
- Słoń azjatycki jest mniejszy od słonia afrykańskiego. Ma też znacznie mniejsze uszy, dlatego łatwo odróżnić oba gatunki.
- Pandka ruda, nazywana również pandą małą lub czerwoną, jest niewielkim ssakiem zamieszkującym górskie lasy Azji.
- Waran z Komodo jest największą żyjącą jaszczurką. Spotyka się go na kilku indonezyjskich wyspach.
- Latający wąż z południowo-wschodniej Azji nie ma skrzydeł, ale potrafi rozciągnąć ciało i szybować z drzewa na drzewo.
Azjatyckie zwierzęta potrafią zaskoczyć także niezwykłymi umiejętnościami. Irbis śnieżny, czyli pantera śnieżna, może skoczyć na odległość kilkukrotnie większą niż długość jego ciała. W lasach Sumatry i Borneo żyją orangutany, które w naturze spotyka się tylko w tej części świata.
Rośliny i smaki, które zaskakują
Azja ma również niezwykły świat roślin. Rośnie tu bambus, który nie jest drzewem, lecz bardzo wysoką trawą. Wiele gatunków bambusa może szybko się rozrastać, dlatego wykorzystuje się go między innymi do budowy przedmiotów i przygotowywania potraw.
W Azji Południowo-Wschodniej popularny jest durian. Ten owoc słynie z bardzo intensywnego, dla wielu osób nieprzyjemnego zapachu. Niektórzy porównują go do cebuli albo zepsutego jedzenia, ale jego smak ma wielu zwolenników.
W Japonii szczególnie znane są kwitnące wiśnie. Podziwianie ich kwiatów nazywa się hanami. Drzewa zwykle kwitną wiosną przez krótki czas, dlatego wiele osób planuje spotkania właśnie wtedy, gdy pojawiają się jasnoróżowe kwiaty.
Kultura i zwyczaje
Azja nie ma jednej wspólnej kultury. Mieszkańcy Japonii, Chin, Indii, Tajlandii czy Mongolii mają różne języki, stroje, potrawy i święta. Kilka zwyczajów szczególnie łatwo sobie wyobrazić:
- W wielu azjatyckich krajach do jedzenia używa się pałeczek. Jeśli ktoś nie umie się nimi posługiwać, zwykle może poprosić o łyżkę lub widelec.
- W Japonii tradycyjny strój nazywa się kimonem. To ubranie zakładane podczas niektórych świąt i uroczystości.
- Kolorowe lampiony można zobaczyć podczas wielu azjatyckich świąt i festiwali. Wieczorem rozświetlają ulice i place.
- Ryż jest ważnym składnikiem wielu potraw. Kraje Azji odpowiadają za ogromną część światowej produkcji i spożycia ryżu.
- W Indiach popularne jest jedzenie prawą ręką. W różnych regionach stosuje się jednak także sztućce.
- W tradycyjnych japońskich pensjonatach, zwanych ryokanami, można spać na futonie rozłożonym na matach tatami.
W Azji znajdują się także słynne budowle. Wielki Mur Chiński powstał jako system obronny, Petra w Jordanii jest starożytnym miastem wykutym w skale, a Tadż Mahal w Indiach zachwyca białą marmurową architekturą.
W wielu miejscach ważny jest szacunek dla starszych osób i gościnność. Zasady mogą się jednak różnić między krajami. Przed wizytą w świątyni trzeba czasem zdjąć buty, a w niektórych miejscach należy zakryć ramiona i kolana.
Azja pełna kontrastów
Na jednym kontynencie znajdziesz lodowce Himalajów, gorącą dżunglę, ruchliwe miasta i ciche stepy Mongolii. Możesz spotkać pandę jedzącą bambus, zobaczyć kwiaty wiśni albo dowiedzieć się, jak powstaje ryż. Który zakątek Azji chciałbyś poznać jako pierwszy?
