Legenda o Warsie i Sawie to baśniowa opowieść o rybaku i syrenie, od których imion miała powstać nazwa Warszawa. Historia łączy magię, Wisłę i dzieje stolicy, a po przeczytaniu można zamienić ją w domowy teatrzyk albo pracę plastyczną.
Legenda o Warsie i Sawie
Dawno temu, nad brzegiem Wisły, mieszkał młody rybak o imieniu Wars. Każdego wieczoru wypływał łodzią na rzekę, zarzucał sieci i wsłuchiwał się w szum wody. Wisła pluskała o burty łodzi, wiatr poruszał trzcinami, a księżyc odbijał się w ciemnej tafli.
Pewnej nocy Wars usłyszał niezwykły śpiew. Był tak piękny, że rybak odłożył sieci i popłynął w stronę tajemniczego głosu. Nagle woda zawirowała, a spośród fal wynurzyła się dziewczyna o długich, złotych włosach. Zamiast nóg miała srebrzysty rybi ogon.
Wars od razu zrozumiał, że przed nim znajduje się syrena. Dziewczyna miała na imię Sawa. Początkowo patrzyła na rybaka z nieufnością, lecz szybko zauważyła, że jego serce jest dobre. Wars nie chciał jej przestraszyć. Pragnął tylko poznać tę niezwykłą istotę, której śpiew tak bardzo go zachwycił.
Z czasem Wars i Sawa spotykali się coraz częściej. Rozmawiali nad rzeką, słuchali nocnych odgłosów Wisły i opowiadali sobie o swoich światach. Rybak nauczył Sawę życia na lądzie, a ona pokazała mu podwodne zakątki rzeki.
Sawa pamiętała jednak o starej tajemnicy. Syrena, która pokocha człowieka z wzajemnością, może przemienić swój rybi ogon w ludzkie nogi. Kiedy Wars poprosił ją, by została z nim na zawsze, Sawa zgodziła się. Wyszła z wody, a srebrzyste łuski zniknęły. W ich miejscu pojawiły się nogi.
Od tej chwili Wars i Sawa zamieszkali razem w chacie nad Wisłą. Wkrótce wokół ich domu zaczęli osiedlać się inni ludzie. Powstała mała osada rybacka, która z czasem bardzo się rozrosła.
Mieszkańcy chcieli uczcić parę, dzięki której znaleźli tu swój dom. Połączyli imiona Warsa i Sawy i nazwali osadę Warszawą. Tak legenda wyjaśnia pochodzenie nazwy stolicy Polski. Syrena do dziś jest także symbolem Warszawy i pojawia się w jej herbie.

Jak wykorzystać legendę w zabawie?
Teatrzyk kukiełkowy
Domowy teatrzyk pozwala dziecku nie tylko słuchać opowieści, lecz także samodzielnie ją odegrać. Do przygotowania prostych kukiełek potrzebne będą:
- kolorowy papier lub cienki karton
- patyczki po lodach albo papierowe rurki
- klej
- bezpieczne nożyczki
- kredki, flamastry lub farby
Postacie można narysować samodzielnie. Wars może mieć łódź, sieci i wędkę, a Sawa – długie włosy oraz ogon pokryty łuskami. Teatrzyk przygotujcie w kilku prostych krokach:
- Przygotujcie postacie – narysujcie Warsa, Sawę, łódkę i fale Wisły.
- Wytnijcie obrazki – zróbcie to ostrożnie, najlepiej przy pomocy dorosłego.
- Przyklejcie postacie do patyczków – klej powinien dobrze wyschnąć przed rozpoczęciem przedstawienia.
- Zbudujcie scenę – pudełko po butach może stać się brzegiem rzeki, a niebieska chusta wodą.
- Odegrajcie legendę – dziecko może opowiadać własnymi słowami albo przygotować krótkie dialogi.
Nie trzeba wiernie odtwarzać każdego zdarzenia. Najważniejsze jest to, aby dziecko mogło wcielić się w bohaterów i samodzielnie opowiedzieć, jak powstała Warszawa.
Syrenka z papieru
Drugą propozycją jest narysowanie Sawy. Dziecko może ozdobić jej ogon łuskami wyciętymi z kolorowego papieru, brokatem albo małymi kółkami narysowanymi kredką. Dobrym pomysłem będzie także dorysowanie Wisły, łodzi Warsa i księżyca odbijającego się w wodzie.

Gotową pracę można podpisać imionami bohaterów albo dodać zdanie: „Wars i Sawa nad Wisłą”. W ten sposób rysunek stanie się także prostą pomocą do powtórzenia treści legendy.

Dlaczego warto czytać legendy?
Legenda o Warsie i Sawie jest krótka, obrazowa i łatwa do odegrania. Podczas wspólnego czytania dziecko poznaje ważny symbol Warszawy, a jednocześnie rozwija własne pomysły. Czytanie legend przynosi kilka wartości:
- rozwija wyobraźnię dzięki syrenom, przemianom i niezwykłym wydarzeniom
- pomaga poznawać historię oraz kulturę Polski w przyjaznej formie
- buduje poczucie przynależności do miejsca i wspólnoty
- zachęca do rozmowy, rysowania, odgrywania scen i tworzenia opowieści
- daje rodzicowi i dziecku okazję do spokojnego, wspólnego czasu
Po przeczytaniu zapytaj dziecko, co mogło znajdować się nad dawną Wisłą i jak wyglądałaby Warszawa, gdyby Sawa naprawdę mieszkała w rzece. Takie pytania pozwalają przejść od słuchania do twórczej zabawy.