Grenlandia to największa wyspa świata. Leży w Arktyce i kojarzy się z ogromnymi lodowcami, zorzą polarną oraz zwierzętami przystosowanymi do zimna. Sprawdź na mapie, gdzie się znajduje, dlaczego wygląda na tak wielką i jakie ciekawostki kryje ta niezwykła kraina.
Gdzie leży Grenlandia?
Grenlandia znajduje się na dalekiej północy, w Arktyce. Na mapie świata leży między Ameryką Północną a Europą, niedaleko północnej części Kanady. Jest wyspą, czyli lądem otoczonym ze wszystkich stron wodą. Jej brzegi oblewają między innymi wody Oceanu Arktycznego i północnego Atlantyku.
Większą część wyspy pokrywa lądolód. To ogromna warstwa lodu zalegająca na powierzchni lądu, a nie tylko pojedyncze lodowce w górach. Mieszkańcy żyją przede wszystkim na wybrzeżu, gdzie znajdują się miasta, porty i wolne od lodu fragmenty terenu.
Grenlandia na mapie – dlaczego wygląda tak ogromnie?
Na wielu mapach Grenlandia wydaje się prawie tak duża jak Afryka albo nawet większa od Australii. To jednak złudzenie. Ziemia ma kształt zbliżony do kuli, a mapa jest płaska. Kiedy kartograf przenosi kulistą powierzchnię na prostokątny arkusz, niektóre miejsca zostają rozciągnięte.
Tak działa między innymi odwzorowanie Merkatora. Obszary położone blisko biegunów wyglądają na nim na większe, niż są w rzeczywistości. Grenlandia leży bardzo daleko na północy, dlatego jej rozmiar zostaje mocno powiększony. Australia jest od niej około 3,5 raza większa, choć na popularnej mapie może wyglądać odwrotnie.
Na mapie warto więc sprawdzać nie tylko kształt lądu, lecz także skalę. Skala mówi, jak odległość na papierze odpowiada odległości w prawdziwym świecie. Do porównywania powierzchni najlepiej służą mapy wykonane w odwzorowaniach, które zachowują proporcje obszarów.
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Powierzchnia | około 2,16 mln km² |
| Stolica | Nuuk |
| Język | grenlandzki |
| Klimat | polarny |
Grenlandia jest największą wyspą na świecie, ale nie jest kontynentem. Dla porównania, Polska ma powierzchnię około 312 tys. km², więc Grenlandia jest od niej wielokrotnie większa. Jednocześnie większość jej obszaru przykrywa lód, a nie miasta czy lasy.
Przyroda i życie na wyspie
Grenlandzki krajobraz tworzą lodowce, fiordy, skaliste wybrzeża i zimne morze. Fiord to długa, wąska zatoka morska o stromych brzegach, która powstała dzięki działalności lodowca. Latem na niektórych wybrzeżach pojawiają się niskie rośliny, takie jak mchy, porosty i trawy.
W Arktyce występują zwierzęta, które mają grube futro, warstwę tłuszczu albo inne przystosowania do mrozu. Na Grenlandii można spotkać między innymi:
- Niedźwiedzie polarne – polują głównie na foki i świetnie pływają w zimnej wodzie.
- Wieloryby – w morzach wokół wyspy żyją między innymi humbaki i wieloryby grenlandzkie.
- Foki – odpoczywają na lodzie i zdobywają pokarm w morzu.
- Woły piżmowe – mają długą sierść, która chroni je przed silnym chłodem.
W północnej części wyspy zimą można obserwować zorzę polarną. To kolorowe światła pojawiające się na niebie, gdy cząstki pochodzące ze Słońca oddziałują z atmosferą Ziemi. Latem z kolei występuje dzień polarny. Słońce przez długi czas nie zachodzi albo zachodzi tylko na krótko.
Ciekawostki dla małego odkrywcy
Grenlandia różni się od miejsc, które znamy z Polski. Codzienne życie mieszkańców zależy od zimna, lodu, morza i dużych odległości między osadami. Nie wszystkie miejscowości są połączone drogami, dlatego ważną rolę odgrywają łodzie, samoloty, skutery śnieżne i – w niektórych miejscach – psie zaprzęgi.
O Grenlandii warto zapamiętać kilka rzeczy:
- Domy i inne budynki stawia się z uwzględnieniem wiecznej zmarzliny, czyli trwale zamarzniętej warstwy gruntu.
- Wiele miast leży przy wybrzeżu, ponieważ wnętrze wyspy jest niemal w całości przykryte lądolodem.
- Góry lodowe odrywają się od lodowców i mogą dryfować po morzu.
- Nazwa Grenlandia oznacza „zieloną krainę”, choć dziś większość wyspy kojarzy się przede wszystkim z lodem.
Nie należy mylić Grenlandii z „Grinlandią”. Ta druga nazwa może oznaczać park rozrywki, natomiast Grenlandia jest prawdziwą wyspą w Arktyce.
Co warto zapamiętać?
Grenlandia to największa wyspa świata, położona na dalekiej północy. Jej niezwykłość tworzą lądolód, fiordy, polarne zwierzęta i zorza polarna. Na mapie może wyglądać na większą, niż jest naprawdę, ponieważ płaskie mapy zniekształcają obszary leżące blisko biegunów. Najlepiej odkrywać ją krok po kroku, porównując położenie, skalę i przyrodę.
